ام دی اف (MDF) چیست؟
به اصطلاح عامیانه به موادی از جنس چوب، خرده چوب و پسماندهای چوبی که در ابتدا با الیاف لیگنوسلولوزی (مازاد کشاورزی) تشکیل می شوند و با یک رزین مخصوص مصنوعی ترکیب تا در زیر فشار و گرما به روش خشک به هم پیوند بخورند و به شکل ورق ایجاد شوند ام دی اف (MDF) می گویند.
واژه ام دی اف (MDF) مخفف فیبر با چگالی متوسط است.
مواد افزودنی در حین تولید ام دی اف (MDF)، جهت بهبود خاصیت ورق ام دی اف (MDF) برای اهداف خاص انجام می شود. به عنوان مثال با افزودن برخی مواد می توان مقاومت در برابر آتش، قارچ، حشرات و غیره را بالا برد.
از آن جا که می توان ورق ام دی اف (MDF) را به اندازه ها و اشکال مختلف برش داد؛ کاربردهای بسیاری را می توان برای این محصول برشمرد. از جمله کاربردهای ورق ام دی اف (MDF) می توان به ایجاد پارتیشن، کابینت های آشپزخانه، دکوراسیون داروخانه ها و فروشگاه ها، مبلمان و بسته بندی دستگاه های صنعتی اشاره کرد.
ورق های ام دی اف (MDF) در بازار جهانی به ضخامت های 3 میلی متر، 4 میلی متر، 5 میلی متر، 8 میلی متر، 12 میلی متر، 16 میلی متر، 18 میلی متر، 22 میلی متر و 25 میلی متر می باشد. باید توجه داشت که بعضی از ضخامت های ام دی اف (MDF) در ایران کمیاب هستند مانند: ام دی اف (MDF) با ضخامت های 4 میلی متر، 9 میلی متر و 15 میلی متر. مسئله دیگر اینکه به ام دی اف (MDF) با ضخامت 3 میلی متر در ایران فیبر نیز گفته می شود.
ام دی اف MDF مخفف واژه Medium Density Fiberboard است که جزء فرآورده های چوبی محسوب می شود. در حقیقت MDF نوعی تخته فیبر است که از خُرده چوب (در مواردی با کیفیت پایین تر از ساقه غلات، برنج، نیشکر و … ) و چسب رزین و یک سری مواد افزودنی تشکیل شده و سپس با کمک پرس گرما و فشار لازم برای عمل کردن چسب و ایجاد ورق ام دی اف اعمال می شود. ام دی اف را معمولاً بهصورت خام مصرف نمی کنند بلکه آن را با استفاده از متریال های مختلف روکش می نمایند.
ویژگی های ام دی اف
ام دی اف (MDF) یکی از انواع تخته فیبر می باشد که به دلیل داشتن ویژگی هایی از قبیل ساختار همگن، سطوحی صاف، لبه های فشرده، قابلیت پرداخت، ابزار خوری، رنگ خوری، و…. جایگاه ویژه ای را در بازار مصرف فرآورده های چوبی به خود اختصاص داده است.
به علت همگنی و استحکام لبه های تخته فیبر نیمه سنگین (MDF)، می توان آن را بدون زهوارکوبی، به راحتی ماشین کاری و پرداخت نمود. مصرف عمده این فرآورده در صنایع مبلمان می باشد که به عنوان مغزی پانل ها کاربرد دارد. این تخته ها با استفاده از فرآیند خشک و پرس گرم با دانسیته حدود 0/8-0/5 گرم بر سانتی متر مکعب ساخته می شوند. سطوح این فرآورده را می توان با نقوش برجسته یا با انواع روکش های مصنوعی مثل ملامینه، های گلاس و … پوشاند و در ضخامت های شش تا 40 میلی متر تولید نمود.
مصرف عمده ام دی اف در صنعت مبلمان است و در حال حاضر با تخته خرده چوب برای مصارف داخلی رقابت نموده و در برخی موارد جایگزین آن می شود. در ساخت تخته فیبر دانسیته متوسط (MDF) از چسب های مصنوعی بخصوص چسب های ملامین فرم آلدئید و اوره فرم آلدئید استفاده می شود.
ورق ام دی اف MDF خام یکی از پرکاربردترین متریال های دکوراسیون داخلی مانند انواع کابینت آشپزخانه، اپن آشپزخانه، کمد دیواری و غیره است. برای همین قیمت ام دی اف خام یا به عبارت بهتر، قیمت ورق ام دی اف یک عامل اساسی در این محصولات بشمار می رود.
تاریخچه ام دی اف (MDF)
تولد ورق ام دی اف به سال 1925 میلادی و توسط فردی به نام William Mason (دوست ادیسون بوده!) برمی گردد که بصورت اشتباهی و ناخواسته این محصول رو بوجود آورد. اما تولید انبوه ورق MDF از دهه 80 میلادی (دههی 50 شمسی) در امریکا و اروپا آغاز شد. اولین کارخانه تولید ام دی اف در ایران، در دههی 80 شمسی تأسیس شد و تا قبل از اون تمامی محصولات بصورت وارداتی بودند.
اما اگر بخواهیم به روند صنعتی شدن ام دی اف و محصولاتی که قبل از اون استفاده میشدند بپردازیم باید سراغ تخته سه لا و نئوپان برویم چون ام دی اف نسل جدید همین نوع مصنوعات چوبی است. مهمترین مزیت MDF نسبت به نسل قبلی خودش که باعث رشد فزاینده آن شده مقاومت بیشترش در برابر رطوبت است.
ام دی اف (MDF) یا نئوپان؟
همان طور که گفتیم، مزیت اصلی MDF نسبت به نئوپان مقاومت بیشتر آن در برابر رطوبت است. اما آیا این موضوع به این معنی است که برای هر کاری MDF بهتر از نئوپان عمل می کند؟ واضح است که خیر.
چون نئوپان علاوه بر اینکه از ام دی اف ارزان تر است، سبک تر می باشد. پس در جاهایی که وزن قطعه برای مان مهم و رطوبتی هم در کار نیست، توصیه می شود از نئوپان استفاده شود. مثلاً در کمدها استفاده از نئوپان بهتر است. چون هم ارزان تر است و هم بدلیل اینکه درب های کمد ممکن است ابعاد زیادی داشته باشند و وزن بالایی پیدا کنند، استفاده از نئوپان بهتر می باشد. ضمن اینکه از رطوبت هم خبری نیست که نگران خراب شدن ورق باشیم.
انواع ورق ام دی اف
ورق MDF معمولاً در دو نوع خام و روکش دار وجود دارد. اما ورق ام دی اف روکش دار بسیار پرکاربرد تر است و در طیف وسیعی از محصولات بکار می رود. جنس این روکش ها بسیار متنوع است. اما در بازار وقتی می گویند ورق ام دی اف، منظورشان ورق با مغزی ام دی اف و روکش ملامینه است. اما ورق های های گلاس، پلی گلاس، ممبران، و روکش چوبی هم در حقیقت از همین ورق ام دی اف ساخته شدند ولی روکش های آن ها با هم متفاوت است.
کاربردهای ام دی اف
انواع مختلف ام دی اف در دکوراسیون داخلی، کابینت آشپزخانه، انواع جاکفشی دیواری، درب و پنجره، غرفه های نمایشگاهی، مبلمان، کفپوش ها، قفسه ها، پارتیشن ها، دیوارکوب ها، پوشش های سقف و موارد دیگر کاربرد دارد که روز به روز نیز به کاربردهای آن افزوده می شود.
کابینت ام دی اف آشپزخانه
ورق ام دی اف پرکاربردترین ماده در ساخت انواع کابینت آشپزخانه محسوب می شود. ام دی اف نه تنها در ساخت کابینت ام دی اف نقش اصلی را بازی می کند بلکه در بیشتر انواع کابینت آشپزخانه مثل کابینت های گلاس، کابینت ممبران و حتی کابینت چوبی ماده اصلی است بخصوص برای تهیه بدنه کابینت ها. لذا قیمت ام دی اف در اقتصاد دکوراسیون و کابینت ها نقش اساسی ایفا می کند.
ام دی اف آشپزخانه
شاید شما هم عبارت ام دی اف آشپزخانه را شنیده باشید. در واقع منظور افراد از بیان ام دی اف آشپزخانه، عموماً کابینت ام دی اف آشپزخانه است. تمامی اجزای بدنه و درب های کابینت ام دی اف آشپزخانه (بجز صفحه کابینت)، از ورق ام دی اف ساخته می شود. ام دی اف آشپزخانه یا همان کابینت ام دی اف دارای نوع ساده (ورق ام دی اف ساده) و ام دی اف براق می باشد.
مزایای ورق ام دی اف
- نسبت به چوب اقتصادی تر و ارزان تر است.
- حفظ طبیعت و جنگل ها به دلیل تولید توسط مواد بازیافتی چوبی.
- دامنه وسیع دانسیته (وزن مخصوص)، ضخامت و ابعاد قابل تولید.
- قابلیت ابزار خوری، ماشین کاری و سنباده زنی.
- سطوح صاف و متراکم.
- قابلیت شکل پذیری و لبه های صاف.
- قابلیت انجام روسازی های مختلف همچون انواع روکش های چوبی و غیر چوبی و …
- پایداری ابعاد و مقاومت به فشرده شدن.
- زیبایی ظاهری و تنوع بالا در رنگ و طرح.
- قیمت مناسب نسبت به چوب.
- سهولت در نظافت.
معایب ورق ام دی اف
- در صورت خراشیدن رویه و نفوذ آب به سرعت خراب می شود.
- بعضی از انواع ورق MDF به حرارت و گرما حساس اند.
- در مقایسه با چوب ضعیف تر است و تحت فشار زیاد ترک بر میدارد یا شکسته می شود.
- دارای بافت نرم است که باعث می شود ابزار زدن ورق آسان باشد. ولی همین نرمی باعث می شود که به عنوان مثال پیچ ها با چند بار باز و بسته شدن هرز شوند، مگر اینکه محل پیچ را تغییر دهیم.
- به دلیل وجود فرمالدئید در رزین آن برای سلامتی خطرناک است. هرچند مقدار فرمالدئید به کار رفته در ساخت MDF به اندازه ای نیست که باعث نگرانی زیاد شود، اما بخار شدن فرمالدئید به کار رفته در آن می تواند هوای خانه رو آلوده کند.
مقایسه قیمت انواع ورق ام دی اف های گلاس
ورق های گلاس هم یکی از مشتقات ورق ام دی اف محسوب می شود. یعنی از مغزی MDF و روکش های پلاستیکی شفاف ساخته می شود.
اما خود ورق های ام دی اف های گلاس دارای سه نوع است:
- های گلاس
- پلی گلاس
- لمی گلاس
قیمت این سه نوع ورق هم به ترتیب از کمتر به زیاد عبارت است از: های گلاس، پلی گلاس و لمی گلاس. پلی گلاس نسبت به های گلاس خش پذیری کمتری دارد. از طرفی، لمی گلاس هم علاوه بر اینکه مقاومت بیشتری نسبت به خش دارد، در صورت بوجود آمدن خراش سطحی قابلیت ترمیم و پولیش کردن خش ها را هم دارد.
عوامل موثر بر قیمت ورق MDF
اگر بخواهیم بصورت تیتروار اشاره کنیم، در قیمت ورق عوامل زیر اثرگذار هستند:
- کیفیت مغزی ورق
- کیفیت روکش و ضخامت آن
- برند ورق
هرچه مغزی ورق دارای جرم حجمی (دانسیته) بیشتری باشد، متراکم تر، با کیفیت تر، و مقاوم تر است. علاوه بر این ها، اَره خوری بهتری هم دارد. یعنی ورق های با دانسیته بالا راحت تر بُرش می خورند و در هنگام برشکاری تکه تکه نمی شوند. برند ورق هم از این جهت مهم است که کارخانه های مختلف تکنولوژی ساخت متفاوتی دارند. یعنی برخی برندها که از چسب ها و تکنولوژی ساخت بهتری استفاده می کنند، طبیعتاً ورق با کیفیت تری رو هم ارائه می دهند.
ابعاد طولی عرضی ورق ام دی اف
دانستن ابعاد ورق MDF (طولی و عرضی) از نظر برآوردِ مقدار ورق لازم برای پیاده سازی طرح مورد نظر اهمیت دارد. یعنی برای اینکه بتوانید حساب کنید که برای پیاده سازی کابینت آشپزخانه با متراژ مشخص، به چه تعداد ورق MDF نیاز دارید، باید از ابعاد ورقی که انتخاب کرده اید مطلع باشید.
یکی از مرسوم ترین ابعاد ورق ام دی اف ۳۶۶۰×۱۸۳۰ میلیمتر است. البته ابعاد ورق ها با توجه به جنس روکش، ضخامت ورق، برند سازنده ورق متفاوت است.
ضخامت ورق ام دی اف
ضخامت ورق ها طیف وسیعی دارد، این ضخامت ها از ۳ میلیمتر شروع و تا ۲۵ میلیمتر هم ادامه دارد. ممکن است در بعضی مواقع اسم ورق های ۳ سانت و ۵ سانت را هم شنیده باشید. اما وقتی صحبت از صفحه ۳ سانتی می کنیم منظور این نیست که ضخامت ورق ام دی اف ۳ سانتیمتر باشد، بلکه این صفحه از دو ورق ۱۶ میلیمتری که روی هم پرس شده اند ساخته شده و ضخامتش در واقع ۳۲ میلیمتر است. اما به طور کلی، پر کاربردترین ضخامت برای ورق ام دی اف، ۱۶ میلیمتر است.
در ادامه ما در AXAGROUP توضیح خواهیم داد که برای قسمت های مختلف کابینت و دکوراسیون داخلی منزل از ورق با چه ضخامتی بیشتر استفاده می شود:
- یونیت کابینت: در ۹۹.۹ درصد موارد، از ورق ۱۶ میلیمتری برای یونیت کابینت ها استفاده می شود.
- ورق پشت یونیت کابینت: برای ورقی که در پشت یونیت کابینت قرار دارد، ورق ۳ میلیمتری بکار می رود.
- درب کابینت: برای درب کابینت ها بر اساس نوع کابینت، طرح و قیمتِ مورد نظرِ مصرف کننده از ورقهایی با ضخامت ۱۶، ۱۸، ۲۲ و ۲۵ میلیمتر استفاده می شود. اما میتوانیم بگوییم در ۹۰% موارد برای درب کابینت هم از ورق ۱۶ میلیمتری استفاده می شود.
- دکوراسیون داخلی: انتخاب ضخامت ورق ام دی اف برای میز تحریر، ست های اداری و… بسیار وابسته به طرح و کاربرد آن هاست. اما به طور معمول از ورق های ۲۲ و ۲۵ میلیمتر استفاده می شود.
- درب اتاقها: درب اتاق از ورق 3 میلیمتر (به عنوان روکش) ساخته می شود تا 16 میلیمتر. حتی در بعضی مواقع برای درب ها از روکش HDF با ضخامت 3 میلیمتر استفاده می شود.
- صفحه روی کابینت: برای صفحات روی کابینت در صورتی که انتخاب مشتری MDF باشد، معمولاً از صفحات 3 سانت (2 ورق 16 میلیمتری پرس شده روی هم) و یا 5 سانت (3 ورق 16 میلیمتری روی هم) استفاده خواهد شد.
صفحات شرکتی معمولاً طراحی محدودی دارند. پس اگر نیاز به صفحه کابینت منحنی شکل یا صفحه ای با طرح های خاص پیدا کردید امکان استفاده از صفحات شرکتی وجود ندارد. در این شرایط معمولاً صفحات از جنس سنگ مصنوعی (مثل کورین) پیشنهاد می شود.
مشخصات فنی ورق ام دی اف
این محصول دارای تنوع بالایی می باشد. امروزه می توان تخته فیبرهای MDF بسیار متنوعی از جمله تخته های سه لایه یا تک لایه یکنواخت و همگن، تخته های نازک و ضخیم در ابعاد مختلف، تخته هایی با فرمالدئید زیاد، فرمالدئید کم و بدون فرمالدئید، قطعات تبدیل به سایز شده، روکش شده، لبه چسبانده، نقش برجسته، قالب گیری شده، ابزار خورده، پروفیل شده، با دانسیته های بسیار متنوع، مقاوم در برابر رطوبت، آتش، قارچ، حشرات و… را در بازارهای جهانی یافت.
این محصول ضمن دارا بودن ویژگی های مشابه سایر ورق های فشرده چوبی دارای برخی خواص برتر نیز می باشد که باعث ارتقاء آن در بین سایر ورق های فشرده چوبی مانند تخته خرده چوب (نئوپان)، تخته فیبر سخت و… شده است.
MDF به دلیل ساختار یکنواخت همگنی که دارد به راحتی ابزار کاری شده و تهیه پروفیل و برش کاری به راحتی و بدون اتلاف و خرابی امکان پذیر است. همچنین بواسطه داشتن سطح بسیار صاف و صیقلی قابلیت روکش کاری و رنگ شدن خوبی دارد. در برابر رطوبت، پوسیدگی و همچنین خوردگی توسط حشرات از جمله موریانه کاملاً مقاوم است. طول عمر بیشتری داشته و در برابر تغییر شکل و خمیدگی و پیچش مقاوم بوده و از خاصیت ضد صدا بودن برخوردار است.
نحوه تولید ورق ام دی اف
روش تولید آن ورق MDF به این صورت است که ابتدا قطعات چوبی را در بخش چیپر به صورت چیپس در آورده و سپس چیپس ها را دفیبره می کنند. الیاف جدا شده با چسب مخلوط گردیده و به رطوبت مناسب می رسند. مخلوط الیاف و چسب در فرمینگ به صورت کیک در آمده و در پرس فشرده می شوند. تخته ها پس از سرد شدن، اندازه بری شده و بسته بندی می گردد.
از اجزای مهم سازنده MDF، چسب ها هستند که در ساخت آن ها رزین بکار رفته است. رزین های مورد استفاده در ساخت این محصول همانطور که اشاره شد رزین اوره فرمالدئید می باشد که میزان فرمالدئید این رزین ها نباید در هر 100 گرم از 30 گرم بیشتر باشد. در محصولات کم فرمالدئید که معرفی شد میزان فرمالدئید به 9 گرم در هر 100 گرم رزین محدود می شود.
به طورکلی تخته فیبرهای نیمه سنگین (MDF) از نظر خواص و ویژگی ها به دو گروه تخته فیبرهای با خواص معمولی و خواص ویژه تقسیم می شوند. تخته های صنعتی خاص دارای ویژگی هایی علاوه بر مشخصات معمول MDF هستند که با اعمال تغییرات در پروسه تولید، با استفاده از چسب های مختلف یا مواد افزودنی گوناگون تولید می شوند.
انواع مغزی ورق ام دی اف
ورق با مغزی ام دی اف کاربرد بسیار زیادی دارد و به نوعی مادر انواع ورق های مورد استفاده در این صنعت کابینت سازی و مصنوعات چوبی است. اما همین ورق با مغزی ام دی اف، انواع مختلفی دارد، از جمله:
- ام دی اف نازک
- ام دی اف ضخیم
- MDF با وزن مخصوص معمولی
- HDF
- LDF
- MDF مقاوم در برابر رطوبت
- ام دی اف مقاوم در برابر حشرات و قارچ ها
- MDF مقاوم در برابر آتش
- MDF با فرمالدئید کم
- ام دی اف قالب گیری شده
- MDF قابل انعطاف
ام دی اف نازک (Thin MDF)
کلاس های محصول طبق استاندارد EN-622-5 به ترتیب: ۱.۸ تا ۲.۵ میلیمتر – ۲.۵ تا ۴ میلیمتر – ۴ تا ۶ میلیمتر می باشد.
کاربرد ام دی اف نازک: کف کشوها، پشت کابینت ها، رویه درب ها، دیوارکوب ها، پوشش های سقف، غرفه های نمایشگاهی، صنایع اتومبیل سازی و…
ام دی اف ضخیم (Thick MDF)
کلاس های محصول طبق استاندارد EN-622-5: ضخامت ۳۰ تا ۴۵ میلیمتر – ۴۵ تا ۶۰ میلیمتر.
کاربرد ام دی اف ضخیم: سازه های معماری، پایه های میز، طاق ها، صفحه های رویه کابینت، کف نیمکت و…
دانسیته ام دی اف
ام دی اف های معمولی که بیشترین کاربرد را هم دارند، با ضخامت های ۱۲ تا ۱۹ میلیمتر، دارای وزن مخصوص (دانسیته) ۶۵۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب هستند.
ام دی اف با دانسیته بالا (HDF)
این نوع از ورق ام دی اف که به HDF معروف است (High Density Fiberboard) دارای دانسیته بالای 800 کیلوگرم بر متر مکعب می باشد. افزایش دانسیته در این نوع ورق، باعث افزایش قابلیت های ماشین کاری، سطح سازی و بهبود خصوصیات مکانیکی و فیزیکی می شود.
روش تولید: HDF ها با اضافه کردن فیبر، چسب و فشار در پروسه تولید ساخته می شوند.
کاربرد HDF : کف پوش ها، درب ها، پله ها، قفسه های صنعتی و…
ام دی اف با دانسیته پایین (LDF)
این نوع از ورق که به LDF (Low Density Fiberboard) معروف است، دارای دانسیته یا وزن مخصوص 550 تا 650 کیلوگرم بر متر مکعب است. نوع دیگری از این ورق با دانسیته بسیار کم یعنی کمتر از 550 کیلوگرم بر مترمکعب هم به ULDF معروف است.
کاربرد LDF: در مواردی که وزن کمتر مورد نیاز است و نیازی به استحکام بالا وجود ندارد، یا در مواردی که عایق ضد صدا بودن مورد نیاز است تولید و عرضه می شود. مانند پروفیل های تزئینی معماری و ساخت غرفه های نمایشگاهی.
ام دی اف مقاوم در برابر رطوبت:
این نوع MDF بیشتر برای مصرف در محیط با رطوبت نسبی حداکثر 80% کاربرد دارد. با بهبود چسب فرمالدئید معمولی که در تولید MDF استفاده می شود یا استفاده از یک چسب ضد رطوبت جایگزین تولید می شود. این نوع ورق علاوه بر تمام خصوصیات MDF معمولی، در برابر رطوبت نیز دارای استحکام طولانی تر و تغییر ابعاد کمتری است.
کلاس های محصول طبق استاندارد EN-622 -5 شامل: H (برای استفاده عمومی در محیط مرطوب) – MDF.HLS (برای استفاده ورق های متحمل بار در محیط مرطوب).
کاربرد: مبلمان حمام و دستشویی، کابینت دور ظرفشویی، کفپوش ها و…
البته با ورود ورق های PVC به بازار، استفاده از این مورد در محیط های مرطوب کاهش یافته است و قطعات پی وی سی جایگزین این محصولات شده اند.
ام دی اف (MDF) مقاوم در برابر حشرات و قارچ ها
این نوع ام دی اف ها که بیشترین استفاده آن ها در تولید بعضی کفپوش ها است، دارای مواد ضد حشرات می باشد.
ام دی اف مقاوم در برابر آتش
برای این کار یا MDF را با پوشش های ضد آتش می پوشانند و یا مواد و نمک های خاص ضد آتش را در حین پروسه تولید اضافه می کنند.
ام دی اف (MDF) با فرمالدئید کم شده
مقدار انتشار فرمالدئید از MDF معمولی بسته به نوع چسب و مقدار آن کمی متفاوت است ولی نباید از حد معینی بیشتر باشد. این نوع MDF ها در وسایل داخل منزل مانند مبلمان بکار می روند و بهتر است که تهویه مناسب در محل استقرار آن ها وجود داشته باشد.
ام دی اف های قالب گیری شده
در این روش تخته MDF به شکل خاصی که در پرس به آن داده می شود، تولید می گردد. مانند رویه های درب های طرح دار و حالت دار، کابینت، کشو و…
ام دی اف های انعطاف پذیر
به وسیله یک تیمار شیمیایی روی MDF با ترکیبات الکالین، می توان به آن خواص پلاستیک موقتی و قابلیت انعطاف و شکل پذیری داد.
چه روکش هایی برای ورق با مغزی ام دی اف بکار می روند؟
مهمترین و غیر قابل تفکیک ترین عملیات آماده سازی MDF جهت کاربرد نهایی، روسازی و خصوصاً روکش کردن ورق است. یعنی انجام عملیات روکش کردن MDF جزء خدمات ضروری تولیدکنندگان MDF به مشتریان می باشد. امروزه اکثر MDF های تولید شده در جهان به صورت روکش شده یا به عبارت دیگر روسازی شده مصرف می شوند. این روکش ها به دو گروه عمده تقسیم می شوند:
- روکش های طبیعی (چوبی).
- روکش های مصنوعی.
روکش های طبیعی ام دی اف (روکش چوبی)
روکش چوب کابینت لایه های نازک چوب هستند که طی فرایند خاصی تولید می شوند. معمولاً پس از پخت چوب در بخار یا آب داغ، قطعه ای از چوب را که اکثراً از گونه های پهن برگ هستند با روش های لوله بری با تراشه گیری تبدیل به لایه ها یا ورق های نازک چوب تزئینی می کنند.
از MDF با روکش های چوبی فقط مواردی که خطر رطوبت و حرارت وجود ندارد استفاده می شود.
مزایا: از مزایای روکش چوب، زیبایی و طبیعی بودن آن است که نظر بسیاری از مصرف کنندگان را به خود جلب می کند.
معایب: عدم مقاومت در برابر رطوبت، حرارت و مواد شیمیایی و … است.
کاربرد: MDF با روکش چوبی در ساخت مبلمان و سایر لوازمی که در جای خشک و بی خطر قرار دارند و در آشپزخانه در سطوح عمودی مانند درب ها کاربرد دارد.
روکش های مصنوعی ام دی اف
روکش های مصنوعی از جنس های مختلفی ساخته می شوند. به عبارت دیگر، این روکش ها لایه ها و ورق های منفرد یا مرکبی هستند که از موادی نظیر کاغذ (تزئینی یا غیر تزئینی)، مواد ترموپلاستیک (PVC) و غیره ساخته می شوند که به رزین های مختلفی مثل ملامین، فرمالدئید و فنل فرمالدئید آغشته هستند. در زیر AXAGROUP انواع پر کاربرد روکش های مصنوعی ورق MDF را بیان می کند:
- روکش کاغذی (لترون)
- روکش های ترموپلاستیک
- روکش لمینت
- روکش ملامینه
- ورق های گلاس
انواع روکش های مصنوعی ام دی اف
1- ورق ام دی اف با روکش کاغذ یا لترون (Paper Foil):
به این نوع روکش ها، Paper Foil یا Finish Foil و یا به اصطلاح تجاری لترون (Letron) هم گفته می شود. لترون نام یکی از تولیدکنندگان مشهور روکش کاغذی است، که امروزه این نوع روکش اغلب با نام این شرکت شناخته می شود.
باید دقت کرد که در ایران به نئوپان هایی که توسط لترون روکش می شوند هم لترون می گویند. در صورتی که با MDF روکش شده با لترون کاملاً متفاوت است. در حقیقت روکش هر دو، روکش کاغذی و یا همان لترون می باشد ولی مغزی یکی نئوپان است که در برابر رطوبت ضعیف است و مغزی دیگری ام دی اف می باشد که در برابر رطوبت کمی بیشتر از نئوپان مقاومت دارد.
کاربرد روکش کاغذی
این نوع روکش از ارزان ترین انواع روکش است که در مبلمان ها و لوازم ارزان قیمت استفاده می شود.
این کاغذها هم به صورت تزئینی و هم به صورت ساده (جهت زیرسازی برای رنگ) وجود دارند و نیز به دو صورت آغشته شده و آغشته نشده عرضه می شوند و روی صفحات ورق های فشرده چوبی و MDF چسبانده می شوند. این نوع روکش برای زیرسازی اقدامات روسازی بصری مانند رنگ و لاک و … مناسب و ارزان بوده اما به صورت منفرد روکشی کم دوام است. این نوع روکش ها علاوه بر کاربرد در پوشش سطوح ورق های ام دی اف برای ساخت نوار لبه ساده و پشت چسبدار و روکش پروفیل ها و لبه های ابزار خورده کاربرد دارد.
بیشترین کاربرد MDF ام دی اف های روکش شده با فویل کاغذی در ساخت کتابخانه ها، قفسه های خانگی و مبلمان اداری و مسکونی کم دوام و ارزان است. از مزایای این روکش تنوع رنگ و نقش، ارزانی و کار آسان با آن است. و از معایب آن می توان دوام و مقاومت کمتر نسبت به عوامل خارجی را ذکر کرد.
مزایا و معایب روکش کاغذی (لترون):
این روکش در برابر سایش و خش و کلاً عوامل مکانیکی مقاومت ندارد و مقاومت آن در برابر حرارت و رطوبت نیز کمتر از روکش های ملامینه و لامینت ها است. اما نسبت به سایر روکش ها ارزان تر است.
روش ساخت و ویژگی های فنی روکش لترون:
این روکش از یک لایه کاغذ معمولاً تزئینی با وزن پایه 40 تا 140 گرم بر متر مربع (قبل از آغشته سازی) ساخته می شود. این کاغذها به صورت ساده یا طرح دار، مات یا براق بکار می روند و با رزین های (معمولاً) ملامین فرمالدئید آغشته و خشک می شوند. وزن پایه این روکش ها پس از آغشته سازی تا حداکثر 300 گرم بر متر مربع هم میرسد. این روکش ها به صورت ورق در ابعاد مختلف و اکثراً به صورت رول تولید می شوند. تمام این روکش ها را با استفاده از چسب و پرس های طبقه ای یا پیوسته (رولی، غلتکی) روی تخته می چسبانند، چسب های مورد استفاده عبارتند از: اوره فرمالدئید، پلی وینیل استات PVA و…
برای چسباندن روکش کاغذی به مغزی ام دی اف، باید سطوح تخته MDF قبل از روکش کردن تمیز شده و بدون عیوب سطحی باشد. همچنین دانه بندی سطح MDF برای روکش کاری مهم است. چون اگر دانه بندی یکسان نباشد در روکش کاری های با سرعت بالا موجب اختلاف کیفیت چسبندگی روکش به تخته می شود.
بنابراین، MDF مورد استفاده برای روکش را سنباده زنی میکنند (سطح تخته باید بدون غبار و ناصافی و… و کاملاً تمیز باشد). به این صورت که برای تخته های با ضخامت کمتر از 30 سانتیمتر، حداکثر تلرانس ضخامت باید 0/2 میلیمتر باشه و برای تخته هایی با ضخامت بیشتر از 30 سانتیمتر، حداکثر تلرانس ضخامت باید تا 0/3 میلیمتر باشد.
شرایط چسبندگی فویل های کاغذی بسته به نوع تجهیزات روکش کردن فرق میکند. از پرس های مسطح طبقاتی روکش های چوبی می توان برای چسباندن روکش های کاغذی ضخیم تر (وزن پایه بالای 80 گرم بر متر مربع) استفاده کرد. روکش کاغذهای سبک و متوسط از پنجاه سال پیش متداول شدن و در ابتدا پرسهای گرم طبقاتی مسطح با چسب UF معمولی یا کوپلیمرها برای چسباندن آنها استفاده میشد.
اما امروزه اکثر روکشکنندگان MDF، دارای پرس های روکش غلتک داغ پیوسته هستند که با چسب UF با فرمولاسیون خاص برای چسباندن روکش روی تخته استفاده می کنند. البته هنوز چسب های کوپلیمری هم برای این کار استفاده می شود. میزان پوشش چسب در هر دو روش حدود ۱۸۰ گرم بر متر مربع است. ایجاد بافت خاص روی روکش نیز در این روش امکان پذیر است که در پرس های طبقه ای بوسیله صفحات (پلیت های) منقوش برجسته و در پرس های غلتکی با استفاده از یک رول ثانویه با نقوش برجسته ایجاد می شود.
در اکثر مواقع این روکش ها دارای نقوش و طرح ها و رنگ های تزئینی هستند که به عنوان روکش تزئینی نهایی (دکور) استفاده می شوند. اما در مواردی محدود نیز برای رنگ کاری های دقیق و ظریف از انواع بدون رنگ و طرح آن به صورت ساده برای پوشش سطح MDF و زیرسازی رنگ استفاده میکنند. در این صورت این روکش می تواند صاف یا طرح برجسته مثل نقش رگه های چوب، طرح تار و پود و بصورت براق یا مات باشد، سپس روی آن را رنگ می کنند.
۲- روکش های ترموپلاستیک
این گروه روکش های مصنوعی، روکش های ساخته شده از مواد ترموپلاستیک هستند که در اثر گرما تغییر شکل داده و قابلیت انعطاف بسیار بالایی دارند، برای همین برای روکش کردن سطوح ابزارخورده خیلی مناسب هستند. البته لازم به ذکر است بعضی روکش های دیگر از جمله روکش های چوبی و کاغذی هم برای روکش کردن سطوح ناهموار و ابزار خورده استفاده می شوند اما در سطوحی که دارای اختلاف سطح های عمیق، زیاد و اشکال برجسته و فرو رفته با انحناهای متعدد هستند فقط می توان از روکش های ترموپلاستیک استفاده کرد.
قابلیت انعطاف این نوع روکش از مزیت های کاربردی آن ها محسوب می شود. این نوع روکش ها عمدتاً شامل: روکش PVC و ورق های آکریلیک است. البته روکش PVC مصرف بیشتری دارد.
روکش پلی وینیل کلراید یا پی وی سی (PVC)
فویل های PVC در تعداد لایه های مختلف، تنوع لایه های مختلف، ضخامت ها، رنگ ها و نقوش مختلف و نیز نقوش برجسته متنوع (صاف، براق، مات، رگه چوبی و …) بسته به نوع کاربرد مورد نیاز تولید می شوند. معمولاً شامل لایه های پلی وینیل کلراید، لایه آستری و لاک های متفاوت هستند.
کاربرد روکش پی وی سی (PVC):
به علت قابلیت انعطاف این نوع روکش، ازش برای روکش کردن سطوح ابزار خورده با اختلاف سطح زیاد و نیز برای ساخت نوار لبه، روکش کردن پروفیل ها، نوار لبه های فرم دار و فرزخورده استفاده می شود. مثلاً در روکش کردن درب کابینت هایی که دارای ماشین کاری های عمیق هستند کاربرد زیادی دارد. تخته های MDF ابزار خورده در سطح یا لبه را با استفاده از پرس ممبران با روکش پی وی سی به راحتی می توان روکشی کرد. این نوع محصول در ساخت درب کابینت ها و لوازم اتاق خواب کاربرد دارد.
همچنین یکی از استفاده های منحصر به فرد روکش های PVC در ساخت مصنوعاتی است که نیاز به پیوستگی روکش در ابعاد مختلف یک سازه یا به عبارتی نیاز به ایجاد شیار V شکل روی تخته و تاکردن آن باشد. بهترین مثال ها در این مورد تولید میز تلویزیون و جعبه بلندگو (باند) است.
مزایا و معایب روکش پی وی سی:
این نوع روکش در برابر عوامل مکانیکی مانند سایش، خش و … تا حدی مقاومت دارد. تمیز کردن آن به علت مقاومت سطحی در برابر آب و جنسی که دارد بسیار آسان است. یکی دیگر از مزایای روکش PVC قابلیت کار آسان با این نوع تخته های روکش شده است.
با این وجود، روکش پی وی سی دوام بالایی ندارد و جهت ساخت مبلمان داخلی اداری کم دوام استفاده می شود. استفاده از این روکش در آشپزخانه (به جز درب کابینت) توصیه نمی شود، بخصوص صفحه روی کابینت.
این نوع روکش زیبایی روکش های لامینت و ملامینه را ندارد و در برابر حرارت مطلقاً مقاوم نیست. هرچند رویه آن نسبت به آب (خنک) و رطوبت مقاوم است. اما مقاومت در برابر رطوبت بستگی به چسب مصرفی در چسباندن روکش نیز دارد.
روش ساخت و ویژگی های فنی روکش PVC:
ضخامت این نوع روکش ها بین ۰/۲ تا ۳ میلیمتر است.
روکش های PVC را معمولاً در دمای اتاق با پرس های غلتکی با استفاده از پاشش چسب های کوپلیمری یا چسب اپوکسی می چسبانند. در بعضی مواقع چسب های گرما نرم نیز استفاده می شود. تخته خارج شده از پرس باید روی سطوح صاف برای چند ساعت نگهداری شود تا اتصال بین روکش و تخته توسط چسب تکمیل شود.
انعطاف بسیار خوب روکش PVC خصوصاً وقتی که داخل پرس ممبران حرارت ببیند، باعث می شود که بتوان نقوش بسیار ریز و ظریف، ابزار خورده های عمیق، اشکال با شعاع های کوچک و سخت را با آن روکش کرد. در این نوع ماشین کاری تنها تخته قابل استفاده MDF است. در این روش سطح و محل های ابزار خورده را با اسپری چسب پلی اورتان پوشانده و با دمای 85 درجه سانتیگراد پرس می کنند.
در سطوح صاف در صورت نیاز می توان روکش PVC را به صورت نقش برجسته یا دو لایه با دو رنگ و نقش چسباند. در صورت چسباندن دو لایه متفاوت PVC، لایه رویی را طبق نقشی خاص برمی دارند تا حالت دو رنگ زیر و رو نمایان شود. از تخته های روکش شده با PVC غیر از مصارف یاد شده در استفاده های عمومی مثل مبلمان اداری نیز استفاده می شود.
ب. روکش های ورق اکریلیک
نوع دوم روکش های ترموپلاستیک ورق های اکریلیک هستند. این نوع روکش ها متشکل از هیدروکسید آلومینیوم (تری هیدرید آلومینیوم ATH)، رزین اکریلیک (MMA) و رنگدانه ها می باشد. دامنه ضخامت این روکش ها 3 تا 19 میلیمتر است و وزن مخصوص آن ها حدود 77 گرم بر سانتیمتر مکعب می باشد.
ویژگی ها و مزایا و معایب روکش ورق اکریلیک:
این روکش ها دارای تمام مزایای روکش های PVC است. از جمله فرم پذیری و قابلیت انعطاف بسیار بالایی در دمای 80-70 درجه سانتیگراد در داخل پرس ممبران دارد. ضمن اینکه نسبت به ضربه مقاوم بوده و دارای قابلیت منحصر به فرد ترمیم پذیری است. به طوری که می توان سطوح آسیب دیده آن را ترمیم کرد و سطوح ترمیم شده نیز به راحتی قابل تشخیص نخواهد بود. ضمناً حساسیت این نوع روکش نسبت به آتش سیگار و تغییر رنگ در برابر نور خورشید، کمتر از پی وی سی PVC است. تنوع رنگ این روکش ها بسیار زیاد است.
همان گونه که ملاحظه می شود این نوع روکش دارای تمام مزایای PVC و یکسری مزایای بیشتر هستند. موارد استفاده از این روکش هم مشابه به موارد استفاده PVC بوده و با این تفاوت که از این روکش در مصنوعات گران تر و مرغوب تر استفاده می شود.
3- لمینت (Laminate)
لمینت اصطلاحی عمومی است که به گروهی از روکش های مصنوعی اطلاق می شود. این نوع روکش ها یکی از انواع پرکاربرد روکش های مصنوعی خصوصاً در ایران هستند. انواع پر کاربرد روکش لمینت عبارت اند از:
- روکش HPL (High Pressure Laminate)
- روکش CPL (Continuous Pressure Laminate)
لمینت تحت فشار بالا یا HPL
روکش لمینت تحت فشار دارای انواع مختلفی از جمله مدل استاندارد، مدل فرم پذیر، مدل کفپوشی و نوع کند سوز هستند.
کاربرد لمینت تحت فشار بالا (HPL)
این نوع روکش در تخت ها و لوازم بیمارستانی و آزمایشگاهی، میزهای کارگاهی رویه کابینت های بدون ابزار خوری و نیز سایر مصارف عمومی مثل مبلمان اداری به صورت محدود کاربرد دارد. البته ساخت نوع فرم پذیر این نوع روکش دامنه کاربردش را در رویه کابینت های دارای لبه های منحنی افزایش داده است.
مدل فرم پذیر HPL، به علت مقاومت بیشتر در برابر حرارت، در کارگاه ها و آزمایشگاه ها به عنوان رویه میز کار، کاربرد زیادی دارد.
انواع کندسوز این روکش ها نیز وجود دارند، که با تیمار کردن لایه های میانی به مواد فاقد هالوژن یا مواد کندسوز کننده، نقطه اشتغال آن ها را بالا برده و کندسوز میکنند. این نوع روکش ها نیز عمدتاً در داخل هواپیماها، خودرو، ترن قطار، اماکن عمومی و آزمایشگاه ها و کارگاه ها کاربرد دارند.
نوع دیگری از HPL نیز وجود دارد که نوع کفپوشی نامیده می شود. این روکش به دلیل پرداخت ویژه سطوح و استفاده از نوعی لایه پوششی خاص که مقاومت بالایی در برابر سایش و خراشیدگی دارد و دارای دوام و پایداری زیادی است، برای پوشش ورق های فشرده چوبی خصوصاً MDF (با دانسیته بالا) و تولید کفپوش استفاده می شوند. این نوع روکش ها در برابر لکه، اثر سیگار و مواد شیمیایی نیز مقاوم هستند.
مزایا و معایب روکش لمینت HPL:
این نوع روکش در برابر رطوبت و حرارت و سایش مقاوم بوده و می توان آن را به راحتی و به دفعات با آب یا مواد پاک کننده تمیز کرد. به همین دلیل عمده مصرف این نوع روکش ها در مواردی است که دوام بسیار زیاد مورد نیاز است.
مزیت عمده HPL ها دوام بسیار بالا و مقاومت بالای آن ها در برابر عوامل خارجی است و از معایب عمده آن انعطاف پذیری کم و کاربرد سخت بدلیل سختی و شکنندگی این روکش است. علاوه بر این، نسبتاً گران هم می باشد.
روش ساخت و ویژگی های فنی روکش HPL:
این نوع روکش متشکل از ورق های کاغذ کرافت آغشته به رزین های فنولیک در لایه های میانی و تحتانی بوده و در لایه سطحی از کاغذ تزئینی آغشته به رزین های آمینوپلاستیک مانند ملامین فرمالدئید (MF) تحت فشار تولید می شود. این روکش در ضخامت های 0/5 تا 5 میلیمتر و در مواردی بیش از 5 میلیمتر وجود دارند.
در پاره ای از موارد سطح این روکش ها با لایه های فلزی (آلومینیوم، مس و …) نیز پوشانده می شود. این روکش ها به صورت های مات، براق و رگه دار تولید می شوند و با استفاده از چسب های اوره فرمائید (UF)، پلیوینیل استات (PVA) و چسب های تماسی روی اوراق فشرده چوبی مانند MDF چسبانده می شوند. در شکل زیر نمونه ای از ساختار کلی این نوع روکش رو مشاهده می کنید.
انواع استاندارد HPL ها که به صورت ساده و بدون مواد افزودنی تولید می شوند، به هیچ وجه قابلیت انعطاف ندارن و بسیار ترد و شکننده و دارای لبه های تیز هستند. به صورت ورق در ابعاد مختلف و عمدتاً در ضخامت های 0/7 تا 1/5 میلیمتر تولید می شوند. به علت عدم انعطاف این نوع روکش ها از آن ها نمی توان در روکش کردن لبه های گرد و فرم دار و سطوح ابزار خورده استفاده کرد و نیز ترد و شکننده بودن آن کاربرد این نوع روکش را در سطوح با برش های گرد محدود کرده است. لذا کاربرد آن در روکش کردن نئوپان بیش از MDF است.
البته ساخت نوع فرم پذیر این نوع روکش دامنه کاربرد آن را در رویه کابینت های دارای لبه های منحنی افزایش داده است، در لامینت های تحت فشار بالای نوع فرم پذیر HPL، روکش ها دارای تعداد لایه های کاغذ کرافت کمتری نسبت به نوع استاندارد هستند که خاصیت ارتجاعی بیشتری به آن می دهد.
در این نوع HPL، ورقه روکش با نوعی لاک پوششی مخصوص که مقاومت بالایی در برابر حرارت دارد تا دمای 240 درجه سانتیگراد مقاوم می شوند. این ویژگی به علت مزایای فوق و فرم پذیری آن روی سطوح دارای لبه گرد چسبانده می شود و بعنوان رویه کابینت استفاده زیادی دارد. و به علت مقاومت بیشتر در برابر حرارت در کارگاه ها و آزمایشگاه ها بعنوان رویه میز کار، کاربرد زیادی دارد.
این روکش ها در دمای 160 تا 220 درجه سانتیگراد فرم پذیر شده و روی لبه های گرد چسبانده می شوند. همچنین علاوه بر قابلیت روکش کردن لبه ها در حالت محدب از این روکش ها در حالات مقعر نیز می توان استفاده کرد. انواع کندسوز این روکش ها نیز وجود دارند، که با تیمار کردن لایه های میانی به مواد فاقد هالوژن یا مواد کندسوز کننده، نقطه اشتغال آن ها را بالا برده و کندسوز می کنند. همانطور که قبلاً گفتیم، این نوع روکش ها نیز عمدتاً در داخل هواپیماها، خودرو، ترن قطار، اماکن عمومی و آزمایشگاه ها و کارگاه ها کاربرد دارند.
لمینت فشرده یا CPL
این نوع لمینت شباهت ساختاری با هم گروه خود HPL دارد، با این تفاوت که دارای تعداد لایه های اضافه بیشتر بوده و تحت فشار بالاتر و ضخامت های بیشتری تولید می شود.
کاربرد لمینت CPL
در مواردی که دوام و مقاومت بسیار بالا مورد نیاز باشد مورد استفاده قرار می گیرد. مانند سرویس های بهداشتی (خصوصاً عمومی)، اماکن ورزشی، کارگاه ها و کارخانجات و حتی استفاده های خارج از ساختمان.
علاوه بر کاربردهای فوق که به عنوان روکش تخته هایی چون MDF بودند، انواع ضخیم تر این نوع لامینت به تنهایی برای ساخت فیبرهای مدار چاپی، چرخ دنده های صنعتی و واشرهای صنعتی و… استفاده می شود. می توان به عنوان روکش تخته لایه رویی از نوع کاغذ تزئینی (دکور) در ساخت آن استفاده کرده و در کاربردهای صنعتی کل لایه ها از کاغذ کرافت ساخته می شود. به این نوع روکش در اصطلاح تجاری در ایران فورمیکا (فورمیکا نام یکی از تولید کنندگان بزرگ این نوع روکش است) نیز گفته می شود.
مزایای لمینت CPL:
نسبت به HPL دارای مقاومت بالاتر، دوام و پایداری بیشتر در مقابل رطوبت، حرارت و… است.
4- روکش های ملامینه یا LPM
روکش ملامینه یک نوع لمینت محسوب می شود، اما همه لمینت ها ملامینه نیستند. روکش های ملامینه (LPM) پرکاربردترین روکش اوراق فشرده چوبی و خصوصاً MDF در جهان و مخصوصاً در ایران در بین تمام روکش های چوبی و مصنوعی است.
کاربرد روکش ملامینه (LPM):
این نوع روکش با عملکرد و قابلیت بالا در مواردی که دوام بالای سطوح و مقاومت آن در برابر عوامل خارجی مورد نیاز است کاربرد بسیار دارد .
ویژگی های ملامینه، دامنه وسیعی از کاربردهای متنوع را برای MDF با روکش ملامینه ایجاد کرده است. به عبارت دیگر، می توان در موارد مختلف از جمله مبلمان اداری، منزل، درب ها و بدنه کابینت، لوازم اتاق خواب و تخت خواب، مبلمان بچه، مبلمان و لوازم دستشویی و حمام، روکوب دیوار، پارتیشن و… از آن استفاده کرد. از روکش ملامینه همچنین نوار لبه چسبانی نیز تولید می کنند که هماهنگ با سطح در لبه ها چسبانده می شود. در واقع می توان گفت پرکاربردترین نوع روکش ها نوع ملامینه می باشد.
مزایا و معایب روکش ملامینه:
دارای تمامی امکانات تزئینی و طرح و رنگ متنوع است. در مقابل رطوبت ،آب، حرارت، سایش و … هم مقاومت خوبی دارد. علاوه بر این، کار با ورق های روکش شده با روکش ملامینه به نسبت روکش های HPL آسان تر است. از نظر قیمت نیز بسیار مناسب و قابل رقابت با سایر انواع روکش ها می باشد. یکی از انواع جدید ورق ام دی اف با روکش ملامینه، ورق های MDF برجسته و فوق برجسته (یا سینکرونایز) هستند. این ورق ها به دلیل برجستگی و فرورفتگی هایی که دارند، زیبایی بصری بیشتری نسبت به ورق های معمولی دارند و حس طبیعی بودن را بیشتر منتقل می کنند.
روش ساخت و ویژگی های فنی روکش ملامینه:
LPM از کاغذهای تزئینی (دکور) آغشته به چسب ملامین فرمالدئید (MF) که خشک شده تشکیل و به صورت مستقیم بدون نیاز به چسب زنی مجدد روی تخته (MDF) چسبانده می شود. دامنه بسیار وسیعی از روکش های تزئینی در این روش قابل تولید است.
روش های چسباندن روکش های ملامینه روی تخته MDF به دو روش پرس های طبقه ای باستیل کوتاه و روکش زنی پیوسته (روکش بهصورت رول با پرس پیوسته) انجام می شود. به علت مشکل بودن و تخصصی بودن پروسه روکش کاری ملامینه و نیز به علت سرمایه گذاری بالا و مهمتر از آن ارزش افزوده بالای آن، معمولاً کارخانجات MDF جهان دارای خطوط روکش ملامینه بوده و انواع MDF ملامینه را نیز عرضه می کنند. در این روش تنوع ام دی اف تولیدی نیز بالا می رود.
برای ملامینه کردن سطح MDF باید سطوح تخته با سنباده 021- 001 Grit سنباده زنی و صاف شده باشد و عاری از هرگونه عیوب سنباده زنی باشد. دو طرف MDF باید با یک نوع روکش با گرمای یکسان روکش شوند، تا بعداً باعث تاب برداشتن آن نشود. شرایط چسباندن روکش های ملامینه معمولاً به شرح زیر است:
- دمای پرس: ۱۶۰ تا ۲۰۰ درجه سانتیگراد
- فشار پرس: ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلو نیوتن بر متر مربع
- زمان: ۶۰ تا ۴۰ ثانیه
- درصد رطوبت: 6 تا 9 درصد برای MDF
بعد از پرس کردن باید تخته روکش شده برای مدتی روی صفحه ای صاف نگهداری شود تا خنک شده و دمای آن به زیر ℃۵۰ برسد تا در مراحل بعدی دچار مشکل و ایراد نشود.
ضخامت روکش های ملامینه بین 0.25 تا 0.35 میلیمتر است و حدود 50% ضخامت آن را چسب MDF تشکیل می دهد. البته در انواع روکش ملامینه های نرم که برای تهیه روکش به صورت رول تولید می شود، این مقدار کمتر است. با توجه به ضخامت نازک روکش ملامینه تلرانس ضخامت تخته باید حداقل مقدار ممکن بوده و از 0.1 میلیمتر تجاوز نکند.
روکش کاری با روکش ملامینه روی MDF بسیار متداول بوده و معمولاً بسیاری از کارخانجات بزرگ جهان دارای خطوط روکش ملامینه هستند. همانطور که قبلاً گفتیم، این نوع روکش پرکاربردترین نوع روکش مخصوصاً در صنعت MDF است.
باید دقت کرد که در بعضی استان های ایران به نئوپان هایی که توسط ملامینه روکش می شوند هم ملامینه می گویند، در صورتیکه با MDF روکش شده با ملامینه کاملاً متفاوت است. در حقیقت روکش هر دو ملامینه است اما مغزی یکی نئوپانه که در برابر رطوبت بسیار ضعیف است و مغزی دیگری ام دی اف هست که در برابر رطوبت از نئوپان مقاومت بیشتری از خود نشان می دهد.
علاوه بر این، تفاوت دیگر بین MDF ملامینه و نئوپان ملامینه در این است که لبه های MDF ملامینه قابل ماشین کاری است که می توان پس از ماشینکاری و فرم دهی و پروفیل کاری، لبه های آن را با نوارهای Soft Form لبه چسبانی کرد. در تصویر زیر چند طرح نئوپان ملامینه را مشاهده می کنید.
۵- ورق های گلاس
های گلاس نوعی MDF روکش دار است، با این تفاوت که روکش آن با یک لایه پلکسی گلاس پوشانده می شود. پلکسی گلاس نوعی پلاستیک و یکی از انواع پلی کربنات شفاف است که ظاهری بسیار شفاف و شبیه شیشه دارد. اما این ماده نسبت به شیشه سبک تر و مقاوم تر است. ورق های گلاس معمولاً یک رو است و توسط یک لایه سلفون محافظت شده و نمای طرف دیگر سفید ساده از ملامینه و یا کاغذ است.
مزایا و معایب ورق های گلاس:
درخشندگی، برجسته ترین خصوصیت های گلاس است و همین مشخصه باعث شده که در بازار محصولات چوبی یک مرتبه بسیار معروف شود. زیرا های گلاس با انعکاس نور و خاصیت شیشه ای که دارد هر بیننده ای را جذب می کند و با ایجاد رنگ های براق و زنده، محیط آشپزخانه، سالن پذیرایی، اتاق خواب، دفتر کار و هرگونه دکوراسیون داخلی را تبدیل به محیطی زنده و پویا میکند.
نظافت کابینت های گلاس نیز بسیار آسان است، زیرا رویه آن سطحی صیقلی دارد و کافیست با یک دستمال نم دار تمام لکه ها، چربی ها و خاک را از آن زدود و نیازی به صرف زمان و انرژی زیادی برای نظافت آن نیست.
مشخصات فنی ورق های گلاس:
های گلاس بخاطر داشتن لایه ای از UV سطحی هموار همراه با بافت های گوناگون و یا طرح هایی از انواع نقش و نگاره های گل و طبیعت، طرح های اسلیمی، طرح های ورساچی، طرح های مدرن و یا طرح چوب های جنگلی دارد. پس بخاطر تنوع زیاد طرح و بافت می تواند مورد انتخاب و محبوبیت مشتریان قرار بگیرد.
ابعاد ورق های گلاسی که بطور معمول استفاده می شود 1220×2440 میلیمتر و به ضخامت 17 میلیمتر است. در خرید این تخته ها باید بسیار دقت کرد تا نوع مرغوب آن تهیه شود. چون اگر روکش UV خوبی نداشته باشد، در زمان برش دچار پریدگی لبه ها می شود. معمولاً نوع مرغوب ورق های گلاس دارای پشت ملامینه سفید است و برای هر برگ بسته بندی مجزا در نظر گرفته می شود، تا هنگامی که در پالت بر روی یکدیگر قرار میگیرند، آسیب نبینند. این نکته را هم فراموش نکنید که در کنار همه مزایا و معایب این ورق، دانستن قیمت ورق های گلاس هم از اهمیت خیلی زیادی برخوردار است که می تواند در تصمیم گیری شما تأثیرگذار باشد.
〈 جهت اطلاع از قیمت روز انواع ورق های گلاس با کارشناسان فروش ما در axagroup در ارتباط باشید 〉
ارتباط با بخش فروش: 4927 2674 – 021 | استعلام قیمت
گفتگو در واتساپ: استعلام قیمت
سایر روسازی ها
علاوه بر روکش های گفته شده در بالا، برای روسازی تخته های چوبی و MDF از روش های دیگری از جمله نقوش منبت کاری، رنگ کاری، لاک، الکل و… هم استفاده می شود. می توان گفت مهمترین این روش ها، رنگ کاری و سپس لاک کاری است. در این بخش بطور خلاصه مواردی از این نوع روسازی ها را توضیح می دهیم.
۱. نقوش منبت ریز
روی سطح MDF توسط غلتک فلزی و با فشار، نقوشی ایجاد می شود و سپس روی آن را رنگ کاری می کنند تا رنگ به صورت غیر مسطح و منقوش جلوه کند. عمق نقوش در این روش 0.3 تا 0.5 میلیمتر است.
۲. نقوش منبت عمیق
در بعضی موارد لازم است که نقوش عمیق تری روی سطح MDF ایجاد شود. در این روش با پرس های گرم که دارای یک صفحه قالب هستند، الیاف سطح MDF را با حرارت نرم کرده و سپس با فشار در سطح آن نقش مورد نظر را ایجاد می کنند که عمق آن معمولاً 1 میلیمتر و در بعضی موارد حتی 5 یا 6 میلیمتر است. سپس این تخته ها را رنگ می کنند (مایع یا پودری) و به عنوان درب کابینت، درب منزل و درب های داخلی خانه ها و… استفاده می کنند.
۳. رنگ کردن
انواع و اقسام رنگ ها روی MDF قابل اجرا و متداول است. خصوصاً با توسعه کاربرد رنگ های پودری روی MDF این روش رونق بیشتری یافته است و در بعضی مصنوعات چوبی برخی مشتریان کالاهای رنگ شده را ترجیح می دهند. خصوصاً با استفاده از روش های تلفیقی و برجسته کاری، سطوح نقاشی شده زیبایی را با MDF می توان خلق کرد.
۴. لاک کاری
انواع لاک ها و مواد شیمیایی با رنگ دانه های مختلف به صورت هایی مانند رنگی، مرواریدی، متالیک، مرمر و سایر تزئینات دراماتیک نیز قابلیت جوابگویی به مشتریان این سبک از هنر مبلمان را به MDF می دهد.
۵. پرس های ممبران (بالشتکی، غشائی)
پرس ممبران یک پرس یک طبقه است که یکی از صفحات آن دارای محفظه بزرگی از جنس ماده ای قابل انعطاف (مانند سیلیکون یا سایر لاستیک های مصنوعی) با ضخامت دیواره ۲ الی ۳ میلیمتری است. در صورتی که این محفظه در صفحه زیری پرس باشد از آب گرم پرشده و اگر در صفحه بالایی قرار داشته باشد با هوای گرم پر خواهد شد.
با استفاده از این پرس های ممبران می توان روکش های تزئینی مانند فویل های PVC یا روکش های چوبی را روی ام دی افی که قبلاً سطح و یا لبه های آن ماشین کاری شده چسباند. معمولاً برای این کار فقط از ورق با مغزی MDF استفاده می شود. چون تنها تخته قابل ماشین کاری است. بیشترین استفاده از این نوع پرس برای تولید درب های کابینت آماده یا پیش ساخته و درب های داخلی ساختمان از MDF هست.
آیا تکونولوژی خاص یا انواع جدیدی برای ورق ام دی اف وجود داره؟
یکی از جدیدترین انواع کابینت که به تازگی طرفداران خودش را پیدا کرده، ورق های ام دی اف خامی است که CNC شدند سپس رنگ آمیزی می شوند. مزیت این نوع ورق این است که این قابلیت را دارد که طرح های متنوعی روی آن ایجاد کرد، همچنین برای رنگ آمیزی کابینت هم کاملاً دست مشتری باز است و برای افراد خاص پسند با سلیقه نسبتاً فانتزی کاملاً مناسب می باشد چون می توانند کابینتی با طرح و رنگ مدنظر خود داشته باشند.
یکی دیگر از اصلی ترین مزیت های این نوع ورق این است که قیمت ثابتی دارد و به ندرت افزایش می یابد. در واقع اختلاف قیمت این نوع کابینت نسبت به ورق ام دی اف ملامینه فقط مربوط به هزینه های رنگ آمیزی است.
برای خرید ورق ام دی اف باید به چه نکاتی توجه کنیم؟
یک ورق MDF خوب و مرغوب چه ویژگی هایی باید داشته باشه؟ اگر یک ورق ام دی اف از نوع با کیفیت باشد باید مشخصات زیر را دارا باشد:
- مقاوم در برابر نفوذ آب است.
- پس از جذب آب حداقل تورم را داشته باشه.
- انسجام و قدرت زیادی دارد و زود نمی شکند.
- جرم حجمی بالایی دارد و پوک نیست.
- میزان چسب مصرفی در ورق مرغوب زیاد است.
- مقاومت کششی و خمشی خوبی دارد.
- قابلیت برش کاری و ماشین کاری خوبی دارد
- در هنگام برشکاری روکش در لبه های برش خورده ورق دچار پریدگی نمی شود.
- ورق MDF و روکش آن سالم هستند.
- ورق دارای پیچیدگی و اعوجاج نیست.
- ورق در تمامی نقاط دارای ضخامتی یکسان است.
چگونه MDF مناسب را انتخاب کنیم؟
MDF ها در دو نوع سبک و سنگین در بازار عرضه می شوند. اگر شما قصد طراحی و انجام اقدامات مربوط به معماری داخلی را دارید، بهتر است که از MDF سبک استفاده کنید. چون در مرحله اول سازه و طراحی شما سبک تر است و به لحاظ اجرایی دست شما در نصب آن بازتر می باشد. در مرحله بعدی هم قیمت این MDF ارزان تر و به صرفه تر است. از دیگر کاربردهای ام دی اف سبک وزن می توان استفاده به عنوان عایق صدا و همچنین سازه های نمایشگاهی و غرفه سازی را نام برد.
برند ایرانی یا خارجی؟ چه برندهایی بیشترین فروش ورق ام دی اف را دارند؟
بررسی های ما نشان داده که حدود ۷۰% ورق های ام دی افی که در بازار استفاده می شود ایرانی هستند. اما منظور از ایرانی بودنِ ورق چیست؟ بصورت کلی دو نوع از ورق ها را ما در این ۷۰% به عنوان برند ایرانی لحاظ کردیم:
ورق هایی که متریال اولیه و مغزی آن ها در ایران ساخته می شوند، و ورق هایی که مغزی و حتی روکش آن ها وارداتی است و فقط در ایران مونتاژ می شوند. لازم به ذکر است کیفیت این ورق ها از نوع اول بالاتر است.
در بین ورق های ایرانی، معمولاً برندهای پویا، طراوت (فومن)، پاک چوب، پارس، تبریز، چهل ستون، نقطه و… بیشترین سهم بازار را دارند و برندهایی هستند که شناخته شده تر می باشند. البته به این نکته تأکید می کنیم که این برندها کیفیت های متفاوتی دارند، اما در هر صورت برندهای پر فروشی هستند.
در ورق های سفیدی که برای یونیت کابینت استفاده می شود هم برندهای پرفروش زیادی مثل آرین سینا، آرین و غیره وجود دارند. البته دقت کنید که برندهایی هم وجود دارند که ورق سفید یونیت کابینت را از پودر نیشکر میسازند. این ورق ها در هنگام برشکاری و حتی مدت ها بعد بوی خیلی بدی از خود تصاعد می کنند. علاوه بر این امکان کپک زدن هم در این نوع ورق ها وجود دارد.
مابقی سهم بازار (یعنی ۳۰% باقی مانده)، مربوط به برندهای خارجی است. کشورهای ترکیه، اتریش، آلمان و ایتالیا معمولاً ورق های با کیفیتی تولید می کنند. بطور کلی، ورق های خارجی کیفیت بیشتری از ورق های داخلی دارند چون کیفیت مغزی، روکش و حتی از تکنولوژی ساخت بهتری بهره می برند، طبیعتاً قیمت بیشتری هم دارند.
نکات اجرایی چیست؟
در این قسمت قصد داریم به موضوعات مربوط به اجرای کابینت ام دی اف آشپزخانه بپردازیم. همانطور که قبلاً گفتیم، ورق ام دی اف پرکاربردترین ماده در ساخت انواع کابینت آشپزخانه محسوب می شود. ورق MDF نه تنها در ساخت خود کابینت ام دی اف نقش اصلی را بازی می کند، بلکه در انواع دیگر کابینت آشپزخانه مثل کابینت های گلاس، و حتی کابینت روکش چوبی متریال اصلی است. علاوه بر این، در یونیت انواع کابینت، حتی کابینت چوبی، بسیار پر کاربرد است.
ام دی اف آشپزخانه چیست؟
شاید عبارت ام دی اف آشپزخانه به گوش شما هم خورده باشد. در واقع منظور افراد از بیان ام دی اف آشپزخانه، عموماً کابینت ام دی اف آشپزخانه است. تمامی اجزای بدنه و درب های کابینت ام دی اف آشپزخانه، از ورق ام دی اف ساخته می شود. ام دی اف آشپزخانه یا همان کابینت ام دی اف دارای نوع ساده (ورق ام دی اف ساده) و ام دی اف براق می باشد.
اما نکات اجرایی مربوط به کابینت ام دی اف آشپزخانه چیست؟ در ادامه توضیح می دهیم.
کابینت آشپزخانه چه قسمت هایی دارد؟
کابینت های آشپزخانه از سه قسمت زمینی، دیواری و ایستاده تشکیل می شود.
کابینت زمینی:
- کابینت زمینی دارای درب، بدنه، پاخور یا پایه و صفحه کابینت است.
- ارتفاع کابینت زمینی از ۹۰ سانتیمتر تجاوز نمی کند.
- ضخامت درب کابینت همراه با لولای نصب شده ۲ سانتیمتر است.
- عمق و ارتفاع بدنه به ترتیب ۵۵ و ۷۲ سانتیمتر می باشد.
- ارتفاع پایه ۱۴ تا ۱۵ سانتیمتر است.
- عرض صفحه کابینت هم ۶۰ سانتیمتر است (البته می توان در یونیت های اُپن که عمقی بیشتر از ۴۵ سانتیمتر دارند، از عرض های ۶۵، ۷۵، ۸۰ و ۹۰ هم استفاده کرد).
از دیگر کابینت های زمینی می توان به یونیت های کشودار اشاره کرد. که با توجه به طراحی می توان دو تا چهار کشو در آن ها نصب کرد. نکته قابل توجه در این یونیت ها استفاده از ریل هایی با کارایی خوب و دوام کافی است.
کابینت هوایی:
- کابینت هوایی روی دیوار نصب می شود.
- دارای درب (به صورت ساده یا فلپ)، بدنه، تاج و زیر چراغ یا باند نور است.
- ارتفاع کابینت هوایی بین ۷۰ تا ۹۰ سانتیمتر و متناسب با فضا متغیر است.
- عمق کابینت نصب شده روی دیوار ۳۰ سانتیمتر است که به همراه درب به ۳۲ سانتیمتر می رسد.
- شلف، ویترین و کاور هود جزء کابینت های دیواری محسوب می شوند. فرق بین شلف و ویترین در درب شیشه خور آن هاست. یونیت هود هم همان طور که از نامش پیداست برای نصب هودهای طرح شومینه بسیار مناسب است و جلوه خاصی به آشپزخانه می دهد.
بین کابینت هوایی و زمینی باید ۵۵ تا ۶۰ سانتیمتر فاصله باشد.
کابینت ایستاده:
کابینت های ایستاده که اغلب برای مبله کردن فر، ماکروویو و… و یا انبار مواد غذایی به صورت طبقاتی یا سبد سوپر استفاده می شود، از جمله کابینت های زمینی محسوب می شود که دارای همان مشخصات است فقط در این نوع کابینت، صفحه کابینت حذف و تاج نصب می شود.
یونیت کابینت ام دی اف آشپزخانه چیست؟
یونیت کابینت همان چارچوب کابینت است که چون در نمای ظاهری کابینت دیده نمی شود، برای ساخت آن از ام دی اف هایی با قیمت پایین استفاده می شود.
اکثراً برای بدنه یونیت های آشپزخانه، از ورق ام دی اف سفید ساده، MDF با روکش لترون و یا در جاهایی با احتمال نفوذ آب (مثل یونیت کابینت سینک ظرفشویی) از PVC به رنگ سفید استفاده می شود. اما تمام زیبایی و دید کابینت به درب پوشاننده آن است که می تواند از چوب، ممبران، های گلاس، PVC، لترون و شیشه با فریم آلومینیومی یا MDF ساخته شود.
نکته مهم در یونیت کابینت آشپزخانه
همانطور که گفتیم، اگر رطوبت به مغزی ورق ام دی اف نفوذ کند، ورق خراب شده و به تدریج باد می کند و باید تعویض شود. به همین دلیل یکی از معضلاتی که در کابینت آشپزخانه وجود دارد، خراب شدن کابینت زیر سینک ظرفشویی است. برای رفع این مشکل، عموما از پی وی سی استفاده می کنند.
پرسنل و مدت زمان اجرای کابینت ام دی اف
معمولاً یک گروه سه نفره شامل استاد کار ماهر و نیمه ماهر و یک کارگر MDF کار، در هر روز می توانند در حدود ۳ تا ۴ متر طول کابینت را مونتاژ و نصب کنند. بدیهی است این زمان شامل اندازه گیری اولیه و برش کاری قطعات نمی شود.
دستگاه های مورد نیاز برای اجرای MDF آشپزخانه
برای عملیات برشکاری و نوار کاری لبه، نیاز به کارگاه های مجهز و با هزینه سنگین برای دستگاه های خاص است. اما صرفاً برای مونتاژ و نصب کابینت در محل، نیاز به حداقل یک دستگاه برش کوچک، اَره فارسی بُر، اَره چکشی، پمپ باد، میخ کوب بادی، دریل پیچ گوشتی شارژی، و یک جعبه ابزار کامل است.
شرایط نگهداری ورق MDF چیست؟
ورق ام دی اف یکی از مصنوعات چوبی محسوب می شود و به همین دلیل برای انبار کردن، حمل و جابجایی و یا حتی بعد از نصب و در دوره بهره برداری، لازم است یک سری اقدامات مراقبتی برای افزایش طول عمر ورق انجام داد.
شرایط حمل و نگهداری کارگاهی
بدیهی است نگهداری از ورق های MDF باید در محلی مسقف و فاقد رطوبت و مواد شیمیایی صورت گیرد. همچنین باید از منابع گرما و آتش و اخگرهای حاصل از جوشکاری دور بمانند. این متریال را هم می توان به صورت عمودی و هم افقی انبار کرد، اما در هر دو صورت باید در سطحی بالاتر از زمین قرار گیرد تا از رسیدن رطوبت به آن جلوگیری شود. علاوه بر این، انبارهای بزرگ می بایست به سیستم اتومات اعلان و اطفاء حریق مجهز باشند.
شرایط جوی مناسب
با توجه با اینکه مصنوعات چوبی معمولاً در کارگاه های سر پوشیده ساخته شده و در محل نصب مونتاژ می شوند، معمولاً مستقل از شرایط جوی می باشند. اما در هنگام حمل به محل نصب در صورت وجود بارندگی باید از رسیدن رطوبت به قطعات با استفاده از کامیون سرپوشیده یا پوشاندن ورق ها با کاور مناسب، جلوگیری کرد.
شرایط نگهداری و نظافت ام دی اف آشپزخانه پس از اجرا
دوده گیری آشپزخانه و به ویژه پاک کردن کابینت ها و از بین بردن لکه های روی آن ها یکی از سخت ترین کارهای نظافتی خانه است. در این قسمت قصد داریم چند نکته در خصوص نظافت انواع ورق های ام دی اف و کابینت آشپزخانه را بیان کنیم تا سختی های این کار را تا حدی کاهش دهیم:
بهتر است برای تمیز کردن درب ها و اجزای بیرونی کابینت از اَبر استفاده شود تا به آن ها صدمه یا خش وارد نشود. استفاده از ابر نم دار البته نکته ای است که بهتر است از آن بهره بگیرید. توجه کنید که اگر کابینت هایی از جنس MDF دارید، به هیچ عنوان نباید برای شستن آن ها از حجم زیادی آب استفاده کنید. آب می تواند کابینت های شما را نابود کرده و مجبور شوید دوباره یک دست جدید بخرید.
داخل کابینت ها را قبل از انداختن روکش های پلاستیکی با یک دستمال نم دار گردگیری کنید. این کار باعث می شود تا گرد و خاک هایی که همچنان باقی مانده اند پاک شده و دیگر گرد و خاکی در کابینت باقی نماند. در تمیز کردن کابینت ها می توانید یک بار ظرف هایی که به مدت زیادی است از آن ها استفاده نکرده اید را بشوئید. در این مدت احتمالاً خاک زیادی روی آن ها نشسته است و ممکن است حاوی عوامل بیماری زای مختلفی باشند.
بهترین پاک کننده کابینت MDF پاک کننده های چند منظوره هستند. مقدار کمی از آن روی دستمال زده و با دستمال آغشته به پاک کننده کابینت ها را دستمال کشیده سپس با یک دستمال خشک، آن را تمیز کنید.
موضوع بعدی در مورد نحوه از بین بردن لکه های سمج روغن روی کابینت ها است، که چهره زشتی هم به آن می دهد. برای از بین بردن این لکه ها می توانید از سرکه یا گاز پاک کن به شیوه ای که قبلاً توضیح داده شد، استفاده کنید.
برای از بین بردن لکه های علامت گذاری شده روی کابینت ها از الکل استفاده کنید. مقداری الکل روی یک پارچه کتانی بریزید و به سطح مورد نظر بمالید. روش دیگر این است که، سطح برش خورده لیمو را در کمی جوش شیرین فرو کنید و سطح کابینت را با آن تمیز کنید. سپس با یک اسفنج خیس و یک اسفنج خشک سطح کابینت را تمیز کنید. به هیچ وجه لیمو و جوش شیرین را روی سطح کابینت های سنگی مثل مرمر یا استیل نمالید زیرا ممکن است رنگ آن ها را بپراند!
شما کاربران گرامی می توانید برای ثبت سفارش خود و مشاهده جزئیات بیشتر محصولات AXAGroup به فروشگاه آنلاین ما به نشانی KALAXA.IR مراجعه بفرمایید.
| برای اطلاع از قیمت ها و دریافت نمونه کارهای جدیدتر و همچنین مشاوره رایگان با کارشناسان ما در آکساگروپ در ارتباط باشید |
بدون دیدگاه